Βιβλίο Δαμάζοντας το κτήνος
Συγγραφέας Έρση Σωτηροπούλου
Κατηγορία Νεοελληνική πεζογραφία - Μυθιστόρημα
Εκδότης Πατάκη
Συντάκτης-ρια Ελένη Γουρνέλου

Το διάβασες;
Πες τη γνώμη σου στο Bookia!
Βαθμολόγησε στο Bookia αυτό το βιβλίο και γενικά τα βιβλία που διαβάζεις!

Ο Αρης Παυλόπουλος είναι ο ήρωας του μυθιστορήματος της Έρσης Σωτηροπούλου «Δαμάζοντας το κτήνος» των εκδόσεων Πατάκης (2025, επανέκδοση της αρχικής, Κέδρος 2003). Ένας ήρωας της μεταπολίτευσης, αρχικά επαναστάτης, ονειροπόλος που εξελίχθηκε σε πετυχημένο σύμβουλο υπουργού, με διπλή προσωπική ζωή, ενήλικα με το ‘τέρας έτοιμο να τον κατασπαράξει’. Το "τέρας" είναι ο ίδιος του ο εαυτός που θλίβεται, απομονώνεται, μετατοπίζεται σε κάτι που δεν αναγνωρίζει. Δεν θέλει ν’ αναγνωρίσει. Μοναχικός, απόμακρος, άνθρωπος χωρίς συνδέσεις. Παρ’ όλα αυτά, ο Παυλόπουλος αγωνίζεται ακόμα να γράψει ποίηση. Το μόνο του καταφύγιο του για επικοινωνία -όχι μόνο με τους άλλους- αλλά κυρίως, με εαυτό του. Τον χαμένο εαυτό του, αυτόν που αναζητά και που αναγνωρίζει ως  έναν αποτυχημένο.

Το μυθιστόρημα είναι μια ιστορία διάψευσης και μετάβασης στην ενηλικίωση μέσα από τη ματαίωση και τη νεότητα, εκείνη που έδειχνε ‘ότι θα γινόσουν άλλος’. Η ποιητική φιλοδοξία, οι αγωνιστικές περγαμηνές, η πετυχημένη καριέρα παραδίδονται στην πολυτελή αλλά άχρωμη ζωή που επιλέγει ο ήρωας πλαισιωμένος από έναν θίασο παραδίπλα του και μέσα στο σπίτι του, επίσης, διαψευσμένων και παραιτημένων ανθρώπων. Μια σύζυγο παραμελημένη αλλά εκπαιδευμένη ν’ αποδίδει… στο στήσιμο δεξιώσεων με ωραία ατμόσφαιρα, έναν αφελή γιό που αγωνίζεται να κερδίσει τη προσοχή και την τρυφερότητα του πατέρα του, μια αλκοολική μητέρα που αναζητά απεγνωσμένα στα γεράματα τη στοργή του γιού της και που,  αντί στοργής εξαρτάται, πλέον, από το αλκοόλ, μια νεαρή ερωμένη που διευκολύνει την υπαρξιακή και ηλικιακή κρίση του ήρωα μέσω των ερωτικών συνευρέσεών τους κι ένα συγγραφικό συνάφι που ετοιμάζεται να τον τιμήσει.  Κι όμως,  τίποτα απ’ όλα αυτά,  δεν μοιάζει να είναι αληθινό για τον ήρωα της Σωτηροπούλου αφού ο Άρης αισθάνεται:  «Άπληστος, φοβισμένος, γυμνός», όπως η αρχή του νέου του πονήματος/ποιήματος. Έγραψα ‘αισθάνεται’ γιατί μόνο στην ποίηση κάπως αισθάνεται ακόμα πετυχημένος, όταν κάτι βγαίνει από τις λέξεις. Όταν κάτι τον ικανοποιεί ότι είναι δικό του και του θυμίζει, τον παλιό, καλό του εαυτό.  Μετά, από τη πρώτη γραμμή, ωστόσο, έρχεται και πάλι αντιμέτωπος με το μετά. Και τώρα τι; Αλλάζει τη σειρά των επιθέτων, απαγγέλει τον πρώτο στίχο a cappella σε διαφορετικά σκηνικά αλλά παραμένει αποκομμένος, μόνος, όπως όλος ο ‘θίασος’ στο μυθιστόρημα. Δεν συνδέονται οι λέξεις, δεν συνδέονται οι άνθρωποι. Λέξεις στο χρυσοπράσινο φως. Κενό.

«Η πρώτη στροφή ήταν καταπληκτική αλλά στη δεύτερη κάτι κλοτσούσε. Η ένταξη των στίχων ανέβαινε απότομα και το αποτέλεσμα ακουγόταν ψεύτικο, αυτάρεσκο. Σ’ όλο το ποίημα υπήρχαν σημεία κενά, λεκτικά χάσματα, περιοχές αδύναμες όπου οι στίχοι είτε έπρεπε να αναπτυχθούν περισσότερο, είτε να αφαιρεθούν. Πώς την πάτησα έτσι; Ακόμα κι οι Λέξεις στο χρυσοπράσινο φως που τον είχαν ενθουσιάσει προηγουμένως τώρα έμοιαζαν με φτηνό εύρημα». 

 «Τον φοβάσαι τον ταύρο;» λέει ο Άρης δυνατά για να τ’ ακούσει ο ίδιος κι αισθάνεται μαλάκας.

«Κι αν γράψω ένα ποίημα για να γυμνωθώ;» Για τη συγγραφέα ο πρωταγωνιστής του «Δαμάζοντας το κτήνος» δεν είναι ούτε διεφθαρμένος, ούτε ακριβώς μαλάκας κι ας επιδιώκει συνεχώς μέσα από τη στύση του με τη νεαρή δημοσιογράφο, ν’ αποδείξει ότι είναι λειτουργικός- προφανώς, όχι μόνο στο σεξ. Αυτό είναι η αφορμή και η διαιώνιση μιας κατάστασης.  Ο Άρης Παυλόπουλος είναι απλά  ένας άνθρωπος που βαδίζει προς την ενηλικίωση αλλά πρώτα, θα πρέπει να το αποδεχτεί. Μήπως και να το χαρεί; Μήπως και να το αξιοποιήσει; Μήπως και να το μοιραστεί;  Έχει τον τρόπο για όλη αυτή τη μετατόπιση; «Χρειάζεται θάρρος για να σταθείς μέσα στην αρένα. Ο ταυρομάχος πρέπει να έρθει στη θέση του ζώου, να μπει στον ψυχικό του χώρο. Ο ταύρος είναι μέσα στο μυαλό σου, η ψυχή σου βρίσκεται μέσα στον ταύρο. Έτσι έπρεπε να γράψει: κοιτάζοντας το κτήνος στα μάτια». Αν δεν δεις το «κτήνος» στα μάτια, τίποτα δεν προχωράει. Είναι όπως ο ταύρος στην αρένα. Η αγάπη μόνη της δεν φθάνει, επαναλαμβάνει, συχνά, στο κείμενο ο ήρωας. Ένας στίχος δεν φθάνει. Μια ιδέα δεν φθάνει. Μια ζωή δεν φθάνει. Και η αλήθεια; Η αλήθεια δεν είναι ποτέ μια γιατί …μετατοπίζεται. Υπαρξιακά, ηλικιακά, δημόσια και ιδιωτικά. Πολιτικά. Αναλόγως…..! Λίγο -λίγο συνθέτει έναν άλλον χαρακτήρα που μπορεί να μην αναγνωρίζεται, πλέον, από τις πολλές μετατοπίσεις και, τότε, πάλι η Αγάπη μόνη της δεν φθάνει γιατί η αγάπη δεν είναι κάτι που παίρνεις αλλά κάτι που σηκώνεις σε διάρκεια κι όχι πάντα με ευκολία. Αυτή είναι, όμως, η μόνη αλήθεια. 

Το "Δαμάζοντας το κτήνος" είναι μια αλληγορική ιστορία για την αποξένωση, τη διάψευση, το μοναξιά και τον φόβο. Γι’ αυτό, αν  και εκδόθηκε το 2003 (Κέδρος),  παραμένει επίκαιρο και ίσως και πιο ορατό για όσα θίγει,  το 2025. Η  συγγραφέας  ‘κοιτά το κτήνος στα  μάτια’  και εξερευνά κρατώντας το από τα γκέμια τα βαθύτερα  ηθικά ερωτήματα που μας οδηγούν στην αποξένωση και τη μοναξιά και που δεν είναι μόνο μιας  γενιάς που ονειρεύτηκε ν’ αλλάξει τον κόσμο.  Είναι η αποτυχία μας ως ανθρώπινων όντων να συνδεθούμε ψελλίζοντας, έστω, ένα ‘καλημέρα’. Αναλαμβάνοντας το βάρος της σύνδεσής μας μ’ έναν άλλο άνθρωπο.  Η αγάπη μόνο δεν φθάνει. Οι σχέσεις τελειώνουν όταν η αγάπη ζητά μορφή και ρόλους που, κάποτε, ήταν ουσιαστικοί και όχι βιτρίνα όπως οι οθόνες των κινητών που αναβοσβήνουν και οι ήχοι του που μάς καλούν ανελέητα  να ‘επικοινωνήσουμε’ ενώ η ζωή περνά δίπλα μας.