Βιβλίο Τερματικός σταθμός Πλατεία Αριστοτέλους
Συγγραφέας Στέλλα Γουλτίδου
Κατηγορία Διήγημα
Εκδότης Τρι.ενα πολιτισμού
Συντάκτης-ρια Μάγδα Παπαδημητρίου-Σαμοθράκη

Το διάβασες;
Πες τη γνώμη σου στο Bookia!
Βαθμολόγησε στο Bookia αυτό το βιβλίο και γενικά τα βιβλία που διαβάζεις!

Η Στέλλα Γουλτίδου γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη το 1987 και μεγάλωσε στα δυτικά προάστια της πόλης. Σε γειτονιές όπου τα απογεύματα μυρίζουν ψωμί, τσιμέντο και παιδικές φωνές. Από νωρίς έμαθε να κοιτάζει τον κόσμο με εκείνη την ευαισθησία που γεννιέται όταν μεγαλώνεις ανάμεσα σε απλές ζωές και καθημερινές ιστορίες. Σπούδασε νηπιαγωγός στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο και εργάστηκε στην εκπαίδευση μέχρι το 2022. Εκεί, δίπλα στα παιδιά, γνώρισε εκ νέου την αξία του παραμυθιού, όχι ως παιδικό παιχνίδι, αλλά ως τρόπος να θυμάσαι, να γιατρεύεις, να επιβιώνεις. Η ίδια λέει πως γράφει για να κρατά ζωντανό το «μια φορά κι έναν καιρό», και για να προτείνει μια μικρή χαραμάδα στο «κι έζησαν αυτοί καλά κι εμείς καλύτερα». Η εσωτερική της αναζήτηση την οδήγησε αργά και σταθερά στη λογοτεχνία και στην τέχνη της αφήγησης παραμυθιών. Το 2022 άφησε την Ελλάδα και μετέφερε τη ζωή της στην Ολλανδία. Μια ακόμη νέα που αναγκάστηκε να φύγει από μια χώρα όπου δεν μπορούσε πλέον να αναπνεύσει, όπως χιλιάδες άλλοι που θέλουν να επιβιώσουν. Εκεί, συνεχίζει να καλλιεργεί τον δημιουργικό της λόγο, να ακούει τις ιστορίες των ανθρώπων και να τις μεταμορφώνει σε μικρά, φωτεινά ίχνη πάνω στη σελίδα.

Το πρώτο βιβλίο της Στέλλας Γουλτίδου, ενταγμένο στη σειρά «Μικρά Διηγήματα», αποτελεί μια συμπαγή και ώριμη πρώτη κατάθεση. Με χαμηλότονο ρυθμό και λεπτή ευαισθησία, η συγγραφέας συστήνεται ως μια νέα φωνή που γνωρίζει να χειρίζεται τη σιωπή, τη διαδρομή και την απλότητα της γλώσσας ως εργαλεία ουσίας. Σε μια εποχή όπου η λογοτεχνία αναζητά νέες πνοές, τέτοιες εμφανίσεις μας υπενθυμίζουν τη σημασία του να δίνουμε χώρο σε νέους δημιουργούς που έχουν κάτι ουσιαστικό να πουν.

Το οπισθόφυλλο προσφέρει τον αισθητικό πυρήνα του βιβλίου. Μια κυκλική, βαθιά στοχαστική αντίληψη της ζωής. «Λένε πως γεννιόμαστε κι ύστερα πεθαίνουμε… Τα δικά μου μάτια βλέπουν πως ερχόμαστε, διασχίζουμε κι έπειτα φεύγουμε».

Το λεωφορείο γίνεται αλληγορία της ύπαρξης, οι διαδρομές που επαναλαμβάνονται, οι επιβάτες που αλλάζουν, οι οδηγοί που εναλλάσσονται, συγκροτούν ένα σύμπαν ροής και μεταβατικότητας. Η Γουλτίδου, με καθαρή γλώσσα και χωρίς επιτήδευση, δημιουργεί μια αφήγηση που κυλά όπως η πόλη: στάσεις, βλέμματα που συναντιούνται για μια στιγμή, πλατείες που λειτουργούν ως κόμβοι μνήμης.

Η Θεσσαλονίκη δεν είναι φόντο, αναπνέει. Η Πλατεία Αριστοτέλους, τα λεωφορεία, το λιμάνι, γίνονται έμβλημα μιας συλλογικής και προσωπικής μνήμης που αναδύεται μέσα από μικρές, σκυφτές στιγμές καθημερινότητας. Μια από τις πιο δυνατές πτυχές του βιβλίου είναι η τρυφερή βύθιση στη φωνή του μικροπωλητή που πουλάει κουλούρια. Η συγγραφέας μπαίνει στα παπούτσια του και μας χαρίζει μια ενσώματη αφήγηση: το σώμα που «θυμάται σαν τις πέτρες τούτης της πόλης», η φθορά, η επιμονή, οι μυρωδιές που κουβαλούν μικρά τελετουργικά της πόλης. Το σουσάμι που πέφτει στο νερό του λιμανιού γίνεται σπόρος μνήμης — και δείχνει πως, παρά την αστική λήθη, κάτι πάντοτε επιμένει. Κεντρική ιδέα του βιβλίου, όπως εγώ την εξέλαβα ως αναγνώστρια είναι το αποτύπωμα: «Όχι η παρουσία αλλά το αποτύπωμα». Η Γουλτίδου μετακινεί το βάρος από το «είμαι εδώ» στο «τι αφήνω εδώ» — μια υπαρξιακή πρόταση που ταιριάζει στον ποιητικό μινιμαλισμό της.

Η γραφή της συνομιλεί με τη μνήμη του σώματος. «Γράφω για να θυμάμαι όσο το μυαλό ξεχνάει, όσα το σώμα κουβαλάει».

Η μνήμη εδώ δεν είναι νοητική, αλλά αισθαντική: άρωμα, χρώμα, ήχος. Η γραφή γίνεται μέθοδος διάσωσης των αθέατων. Ακόμη, το βλέμμα, συχνό μοτίβο του βιβλίου, παίρνει μια κοινωνική διάσταση. «Τι κι αν η απουσία του συναισθήματος στα βλέμματα γίνηκε η γλώσσα μιας άλλης ασθένειας, του εθισμού στη λύπη».

Είναι μια παρατήρηση για μια κοινωνία που έχει μάθει να κοιτά με θλίψη, τόσο βαθιά που η απουσία συναισθήματος γίνεται νέα κανονικότητα. Το βιβλίο κορυφώνει την ποιητική του δύναμη στο μοτίβο της διαδρομής: «Αποβιβάζονται οι ψυχές και κατηφορίζουν τα σώματα… Επιβιβάζονται οι ζωές και κυκλοφορούν τα κορμιά.» Η πόλη γίνεται σταθμός ψυχών και σωμάτων, ένας συνεχής κύκλος άφιξης και αναχώρησης, μια σύγχρονη, αστική χορογραφία μνήμης.

Τέλος, η φράση: «Σε κάθε τόπο υπάρχει πάντα εκείνο το μέρος που όταν φτάσεις, θα τα δεις όλα. Αυτός ο τόπος δεν είναι άλλος παρά εσύ»
ορίζει τον «τερματικό σταθμό» ως μεταφορά της αυτογνωσίας. Η διαδρομή οδηγεί τελικά πίσω στον ίδιο τον άνθρωπο. Πολλές λέξεις κι εικόνες μου άρεσαν σε τούτο το μικρό, ουσιαστικό βιβλίο. Μα προτιμώ να επιβιβαστούν οι ίδιοι οι αναγνώστες και να “ρουφήξουν” μόνοι τους τα αρώματα και τις γεύσεις του.

Συνοψίζοντας, ο “Τερματικός Σταθμός Πλατεία Αριστοτέλους” είναι ένα χαμηλόφωνο, ποιητικό βιβλίο, με φιλτραρισμένη καθαρότητα και υπόγεια στοχαστικότητα. Μια πολλά υποσχόμενη πρώτη εμφάνιση που αφήνει διακριτό, καθαρό αποτύπωμα. Καλοτάξιδο να είναι.