Ο πόλεμος ως διαχρονικό κοινωνικό φαινόμενο, στην εποχή των πολιτικών ανακατατάξεων και πολεμικών συγκρούσεων την οποία διανύουμε, έχει ελκύσει και πάλι το ενδιαφέρον της έρευνας. Όσον αφορά στον βυζαντινό κόσμο, τα δημοσιεύματα που άπτονται του θέματος έχουν κατά κανόνα ως αντικείμενο τον στρατό, την έκβαση συγκεκριμένων πολεμικών συγκρούσεων και εν μέρει την ιδεολογική προετοιμασία του στρατεύματος και της κοινωνίας, χωρίς να έχει γίνει αντικείμενό τους ο ίδιος ο πόλεμος ως συντελεστής στη διαμόρφωση των πολιτικών και κοινωνικών συνθηκών. Από την άλλη, η επίδραση του γεωγραφικού χώρου και των συνθηκών που επικρατούν στη συγκεκριμένη κοινωνία στον τρόπο διεξαγωγής πολέμων δεν έχουν επίσης γίνει αντικείμενο μελέτης.
Ένα μέρος αυτού του κενού φιλοδοξεί να καλύψει η μονογραφία της κ. Ευστρατίας Συγκέλλου, η οποία έχει ως αντικείμενο τον πόλεμο ως φαινόμενο στον δυτικό ελλαδικό χώρο κατά τον ύστερο Μεσαίωνα. Η επιλογή της περιοχής και της εποχής είναι επιτυχής, εφόσον εκεί, μετά το 1204, διαμορφώνονται νέες συνθήκες λόγω της ανάδειξης νέων μικρότερων δυνάμεων, της ανάμειξης παραγόντων από τη Δύση και του ανταγωνισμού μεταξύ τους. Πρόκειται για μία εξειδικευμένη έρευνα, τα πορίσματα της οποίας μπορούν να αξιοποιηθούν επίσης κατά την εξέταση και άλλων περιοχών και εποχών.
Η παρούσα μονογραφία εντάσσεται σε ένα ευρύτερο ερευνητικό πρόγραμμα, το οποίο περιλαμβάνει μελέτες που αφορούν στον στρατό και τον πόλεμο στο Βυζάντιο. Πρόκειται για ένα πρόγραμμα που διαμορφώσαμε στο Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων και συνεχίζουμε στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και στο Ινστιτούτο Βυζαντινών Ερευνών του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών.

Ταξιάρχης Γ. Κόλιας
Διευθυντής ΙΒΕ/ΕΙΕ