Η Mονή Μαρδακίου (μαζί με αυτήν του Γαρδικίου, το οποίο αποτελούσε αρχικά εξάρτημά της και στη συνέχεια έδρα της), ιδρύθηκε χάρη στη γενναιοδωρία ενός τοπικού άρχοντα, του Θεόδωρου Χανδρινού, στα μέσα του 17ου αιώνα και διατηρήθηκε ως την περίοδο του Μεσοπολέμου. Βρίσκεται η μεν μονή του Μαρδακίου στον ΒΔ Ταΰγετο, στην περιοχή της Αλαγονίας, η δε του Γαρδικίου στην περιοχή της Θουρίας, λίγα χιλιόμετρα έξω από την πόλη της Καλαμάτας.

Στο Ιστορικό Αρχείο της Ιεράς Μητροπόλεως Μεσσηνίας βρίσκονται πάνω από εκατό πρωτότυπα και πάνω από χίλια φωτοτυπημένα χειρόγραφα, καθώς και χειρόγραφα βιβλία με το αρχείο της μονής, τα οποία μαζί με άλλα έγγραφα («Μοναστηριακά Αρχεία» των ΓΑΚ, εφημερίδες εποχής κ.ά.) μελετήθηκαν, αναλύθηκαν και σχολιάστηκαν στο παρόν έργο, αναδεικνύοντας την πλούσια ιστορία της μονής και άγνωστες πτυχές της ζωής των μοναχών της, και παράλληλα, επίσης άγνωστες πτυχές της εκκλησιαστικής ιστορίας τόσο της Μεσσηνίας, όσο και της Ελλάδας των προεπαναστατικών και μετεπαναστατικών χρόνων.

Μέσα από τις σελίδες του βιβλίου, παρελαύνουν σημαντικές μορφές της Εκκλησίας και αναδεικνύεται ο ισχυρός δεσμός των Ελλήνων με την ορθόδοξη πίστη τους. Ταυτόχρονα όμως, μέσα από τις ίδιες σελίδες, παρελαύνουν και ανθρώπινα πάθη, διενέξεις των μοναχών με την κάθε μορφής εξουσία (εκκλησιαστική και κοσμική), κτηματικές διαφορές με κατοίκους των γύρω χωριών, καταφυγή στα κοσμικά δικαστήρια για τη διαφύλαξη και την προστασία των περιουσιακών στοιχείων της Μονής, παχυλή αμάθεια και κάποιες φορές ασυγχώρητη αφέλεια στη διαχείριση των οικονομικών στοιχείων του μοναστηριού. Και τα μεν και τα δε, συνθέτουν μία εικόνα που ενδεχομένως να μη συνάδει με την εξιδανικευμένη εικόνα που έχουν ορισμένοι για τον μοναχισμό του παρελθόντος, ωστόσο είναι χαρακτηριστικά ενός μικρόκοσμου που αγωνίζεται διαρκώς με τον έσω και τον έξω άνθρωπο, χωρίς να έχει φτάσει απαραίτητα σε υψηλά στάδια αρετής και αγιότητας.