Τα θεμελιώδη δικαιώματα, για την ακρίβεια η θεωρητική τους επεξεργασία, αποτελεί αναπόσπαστο τμήμα του Συνταγματικού Δικαίου. Βέβαια πρόκειται για το πεδίο στο οποίο κατεξοχήν αναπτύσσεται το φαινόμενο του «πολυεπίπεδου συνταγματισμού» και, θα προσέθετα, του «επαυξημένου συντάγματος». Χωρίς το Διεθνές Δίκαιο των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και τον πλούτο των σχετικών Διακηρύξεων, Συμφώνων και Συμβάσεων, χωρίς την προστασία των δικαιωμάτων από το σύστημα του ΟΗΕ, χωρίς την Ευρωπαϊκή Σύμβαση Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και τη νομολογία του ΕΔΔΑ, χωρίς τον Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ και τη νομολογία του ΔΕΕ, η απλώς εθνική / συνταγματική θεμελίωση και προστασία των θεμελιωδών δικαιωμάτων θα ήταν δραματικά ελλιπής και αναποτελεσματική.

Από την άλλη πλευρά, χωρίς τη δογματική (doctrinal) επεξεργασία των θεμελιωδών δικαιωμάτων στο εργαστήριο της θεωρίας του Συνταγματικού Δικαίου δεν θα είχε διαμορφωθεί ο σύγχρονος συνταγματισμός και δεν θα είχε αποκτήσει τις σημερινές μεγάλες διαστάσεις του το φαινόμενο της «συνταγματοποίησης» του Διεθνούς Δικαίου και, για τα ευρωπαϊκά δεδομένα, του Δικαίου της ΕΕ. Άλλωστε για την πληρότητα και την ποιότητα της προστασίας των θεμελιωδών δικαιωμάτων, το επίπεδο του εθνικού κράτους, του εθνικού Συντάγματος, της εθνικής νομοθεσίας και κυρίως της νομολογίας των εθνικών δικαστηρίων είναι πάντα ιδιαίτερα κρίσιμο. Ο διεθνής δικαστικός έλεγχος και ο διεθνικός νομικό - πολιτικός έλεγχος έπονται πρακτικά.

Η γενική θεωρία των θεμελιωδών δικαιωμάτων είναι συνεπώς κρίσιμη και μάλιστα αυτοτελώς σε σχέση με την μελέτη των επιμέρους δικαιωμάτων, πολλά από τα οποία έχουν καταστεί πλέον αντικείμενο ειδικότερων επιστημονικών κλάδων που αναπτύσσονται ραγδαία.