Γράφει: Παναγιώτης Σιδηρόπουλος

Τα Λογοτεχνικά Βραβεία Αναγνώστη 2026 επιστρέφουν δυναμικά, αναδεικνύοντας για ακόμη μία χρονιά τη σύγχρονη ελληνική βιβλιοπαραγωγή και τους δημιουργούς που ξεχώρισαν μέσα στο 2025. Το ηλεκτρονικό περιοδικό Ο Αναγνώστης ανακοίνωσε τις μικρές λίστες των υποψηφιοτήτων, δίνοντας το έναυσμα για μια γιορτή αφιερωμένη στη λογοτεχνία, τη σκέψη και τη δύναμη του βιβλίου.

Η απονομή των Βραβείων θα γίνει την Τρίτη 2 Ιουνίου 2026, στις 8μμ, στο Μουσείο Μπενάκη (Πειραιώς 138), συγκεντρώνοντας συγγραφείς, εκδότες, κριτικούς και αναγνώστες σε μια βραδιά αφιερωμένη στις σημαντικότερες λογοτεχνικές φωνές της χρονιάς. Οι κατηγορίες καλύπτουν το μυθιστόρημα, το διήγημα, την ποίηση, το δοκίμιο, αλλά και τη λογοτεχνία για παιδιά και εφήβους.

Μέσα από την πρόσκληση και το σχετικό βίντεο στο YouTube, αναδεικνύεται ο πολιτιστικός χαρακτήρας του θεσμού και η σημασία της ανάγνωσης ως ζωντανής εμπειρίας που ενώνει δημιουργούς και κοινό. Τα Βραβεία Αναγνώστη αποτελούν πλέον έναν από τους σημαντικότερους λογοτεχνικούς θεσμούς της χώρας, ενισχύοντας τον δημόσιο διάλογο γύρω από το βιβλίο και τη σύγχρονη ελληνική γραφή.

ΜΕΓΑΛΟ TIMHTIKO ΒΡΑΒΕΙΟ

Το Μεγάλο Τιμητικό Βραβείο για το 2026 θα απονεμηθεί για το σύνολο του έργου της στην κριτικό λογοτεχνίας Ελισάβετ Κοτζιά. Με την επιλογή αυτή ο Αναγνώστης επισημαίνει τη σημασία του κριτικού λόγου σε μια εποχή που διαρκώς αμφισβητείται ο ρόλος του.

Η Ελισάβετ Κοτζιά από το 1987 έως το 2012 κάλυψε εβδομαδιαίως μια από τις στήλες κριτικής βιβλίου της εφημερίδας Η Καθημερινή, με την οποία συνεργάζεται μέχρι σήμερα. Το 2006 εξέδωσε από τις εκδόσεις Πόλις την μελέτη Ιδέες και αισθητική. Μεσοπολεμικοί και μεταπολεμικοί πεζογράφοι 1930-1974 και το 2020 την μελέτη Ελληνική πεζογραφία 1974-2010. Το μέτρο και τα σταθμά. Φέτος εξέδωσε τη συλλογή κριτικών της με τίτλο Μεταπολιτευτική Πεζογραφία, Κριτικά σημειώματα 1985-2025) (Κίχλη).

ΒΡΑΒΕΙΟ ΝΙΚΟΥ ΘΕΜΕΛΗ

Το βραβείο Νίκου Θέμελη θα απονεμηθεί στον διπλωμάτη και συγγραφέα Βασίλη Παπαδόπουλο για το ιστορικό μυθιστόρημά του Πριγκίπισσα Άννα (Ίκαρος). Πρόκειται για ένα ιστορικό μυθιστόρημα που εξιστορεί την πραγματική ζωή της βυζαντινής Πορφυρογέννητης πριγκίπισσας Άννας (αδελφής του Βασιλείου Β’ του Βουλγαροκτόνου).

Αδελφή του Βουλγαροκτόνου, πριγκίπισσα γεννημένη στην πορφύρα της Κωνσταντινούπολης, η Άννα αναγκάζεται να παντρευτεί τον ηγεμόνα του Κιέβου Βλαδίμηρο, υπό τον όρο να βαπτιστούν ορθόδοξοι χριστιανοί όλοι οι υπήκοοί του.

Ένας ταπεινός γραμματικός του παλατιού, ερωτευμένος με την πριγκίπισσα, την ακολουθεί στη Χερσώνα της Κριμαίας και κατόπιν στη νέα της πατρίδα. Στα γεράματά του αναπολεί τη μεγάλη περιπέτεια που έζησαν μαζί, από τις πολυτέλειες και τις δολοπλοκίες της βυζαντινής Αυλής μέχρι τη ζωή στο φτωχό και παγωμένο Κίεβο. Πώς αντιμετώπισαν τις αντιδράσεις των ισχυρών στους πειρασμούς και στους κινδύνους της εξουσίας και πώς αφοσιώθηκαν στην προσπάθεια μεταλαμπάδευσης του βυζαντινού πολιτισμού σε Βαράγγους και Σλάβους στην Ανατολική Ευρώπη.

Ένα ιστορικό μυθιστόρημα για την εξουσία, την πολιτική, τον έρωτα, την κοινή φύση των ανθρώπων, αλλά και για τη μακρινή αρχή μιας πολιτισμικής μεταμόρφωσης που καθόρισε την ταυτότητα των Ρώσων, των Ουκρανών και των Λευκορώσων μέχρι σήμερα.

Άλλα έργα του το Στην Άπω Ανατολή, εντυπώσεις ενός διπλωμάτη (Περίπλους). Όλυα, Δύο χειμώνες και μια άνοιξη (Περίπλους). Διπλωματία και ποίηση. Η περίπτωση του Γιώργου Σεφέρη (Ίκαρος).

ΜΙΚΡΕΣ ΛΙΣΤΕΣ

Τα Βραβεία του Αναγνώστη είναι πιστεύω από τα πιο επιδραστικά λογοτεχνικά Βραβεία με άμμεσo αντίκτυπο στην προτίμηση των αναγνωστών. Και όταν λέω «Βραβεία» δεν εννοώ μόνον τα διακριθέντα βιβλία. Η διάκριση ξεκινά από τις μικρές λίστες οι οποίες είναι από μόνες τους αναγνωστικές προτάσεις και ως τέτοιες τις παραθέτουμε.

Στις λίστες που ακολουθούν προσθέσαμε και συνδέσμους στα βιβλία, τους δημιουργούς και τους εκδότες ώστε με ένα απλό κλικ να δείτε περισσότερες πληροφορίες για αυτά αλλά και να τα βάλετε στη δική σας λίστα μέσα από το Bookia App (σημ. στη σελίδα του εκάστοτε βιβλίου μέσα στο App, επιλέξτε "+ Προσθήκη στη βιβλιοθήκη μου" και χαρακτηρίστε το ως "Το θέλω" ώστε να το έχετε θυμηθείτε την επόμενη φορά στο βιβλιοπωλείο ;-)).

Α. ΒΙΒΛΙΑ ΕΝΗΛΙΚΩΝ

Μυθιστόρημα

1. Νίκος Αμανίτης, Ο αγνοούμενος του Ματαρόα, Μεταίχμιο
2. Βασίλης Γκουρογιάννης, Τα κιάλια του Βασίλι Τσουικόφ, Μεταίχμιο
3. Τάκης Καμπύλης, Ο γάτος Πετεφρής, Καστανιώτης
4. Μάρτιν Κούκα, Υπέρθεση υπό κατάρρευση, Ισνάφι
5. Μιχάλης Μιχαηλίδης, Η τελευταία πλεκτάνη, Νεφέλη
6. Αλέξης Πανσέληνος, Ξεχασμένες λέξεις, Μεταίχμιο
7. Αντώνης Πάσχος, Ετερόρρυθμη μέρα, Στερέωμα
8. Ελένη Στελλάτου, Καιρός των κρυστάλλων, Πόλις
9. Κωνσταντία Σωτηρίου, Η κεφαλή του Τσάτσγουερθ, Πατάκης
10. Βίκυ Τσελεπίδου, Η αγέλη, Πατάκης
    

Νουβέλα

1. Αριστείδης Αντονάς, Σημειωματάριο, Αντίποδες
2. Σοφία Αυγερινού, Άγνωστες λέξεις, Πόλις
3. Νίκος Δαββέτας, Η δεσμοφύλακας, Πατάκης
4. Νάσια Διονυσίου, Μη γράφετε Αρθούρος, Πόλις
5. Λίλα Κονομάρα, Μια τρίχα που γίνεται άλογο, Καστανιώτης
6. Σπύρος Μαντζαβίνος, Ποδολάτρες, Πατάκης
7. Χριστίνα Ντούση, Παιδικές ασθένειες, Έναστρον
8. Στέφανος Παπαδημητρίου, Η σφαγή των αθώων, Ψυχογιός
9. Ιορδάνης Παπαδόπουλος, Κασκαντέρ, Ίκαρος
10. Βασίλης Τσιμπούκης, Μέσα χρώμα, Loggia

Διήγημα

1. Χρήστος Αστερίου, Η εγγαστρίμυθη φάλαινα, Πατάκης
2. Χρηστίνα-Καλλιρόη Γαρμπή, Τώρα όμως δεν έχουν συμβεί όλα αυτά, Κείμενα
3. Νικόλας Ευαντινός, Τράνταγμα, Κέδρος
4. Mιχάλης Μοδινός, Η υπόθεση της ερυθράς βασίλισσας, Καστανιώτης
5. Ηλίας Μπιστολάς, Η κορυφή του κόσμου, Τόπος
6. Γιάννης Ξούριας, Φύλλα βασιλικού, Gutenberg
7. Νατάσα Σίδερη, Το μόνο ζώο, Γεννήτρια
8. Γιώργος Τσακνιάς, Ουμπίκικους, Κίχλη
9. Μισέλ Φάις, Μεσοτοιχίες, Πατάκης
10. Ηφαιστίων Χριστόπουλος, Ντιμινουίτες για Αγίους, Εστία

Πρωτοεμφανιζόμενοι στην Πεζογραφία

1. Μαρίνα Αγαθαγγελίδου, Ρεπεράζ, Πατάκης
2. Μαριγώ Ζάννου, Τα χέρια, Γραφή
3. Qabel, Ο πατέρας μου, η πόλη μου και τα τριάντα μου, Loggia
4. Βασιλική Λ. Μπίντου, Τα γιούλια, Απόπειρα
5. Ευάρεστος Πιμπλής, Πέρα από τη συναίνεση, Πόλις
6. Zelda Scott, Η γυναίκα-αχλάδι, ο άντρας-βάτραχος και άλλες ιστορίες, Τόπος
7. Γιώργος Σύρμας, Rec, Ίκαρος
8. Ελισάβετ Φωτοπούλου, Στη γύρα, ΚΨΜ
9. Γιώργος Ψωμιάδης, Η φωλιά, Κίχλη

Δοκίμιο-Μελέτη

1. Φραγκίσκη Αμπατζοπούλου, Ε.Χ. Γονατάς. Μικρές και παράξενες ιστορίες, Πατάκης
2. Μάρθα Βασιλειάδη, Μυθολογίες της Σαλώμης, Αιώρα
3. Κυριακή Δεμίρη, Ελφρίντε Γέλινεκ. Πολιτική και φεμινισμός, Σοκόλη
4. Γιάννης Δημητρακάκης, Διαδρομές της σκέψης του Κ.Θ. Δημαρά, Σοκόλη
5. Δημήτρης Καράμπελας, Το πνεύμα και το τέρας, Δώμα
6. Ιορδάνης Κουμασίδης, Ο κενός καθρέφτης και η πολιτική του μη ωραίου. Αισθητικό και πολιτικό στον μεταμοντερνισμό, Κέδρος
7. Αυγή Λίλλη, Αναζητώντας τη «μαγεία της απάτης». Ζητήματα θεωρίας και ποιητικής στο έργο του Αλέξανδρου Κοτζιά, Γκόνη
8. Χριστίνα Ντουνιά, Το όνειρο και το πάθος – Κ.Γ. Καρυωτάκης, Εστία
9. Γιάννης Παπαθεοδώρου, Απατηλό παρελθόν, Άγρα
10. Κώστας Περούλης, Μισέλ Ουελμπέκ απολογία: Δύο κείμενα για την ποιητική του, Εστία

Ποίηση

1. Γιώργος Δομιανός, Καφετέρια, απόγευμα, Κάπα
2. Θωμάς Ιωάννου, Ανοιχτή ημερομηνία, Πόλις
3. Μαρία Καντ (Καντωνίδου), Punctum, Gutenberg
4. Γιώργος Κοζίας, Τι αιώνα κάνει έξω;, Περισπωμένη
5. Μαρία Κούρση, Ο χρόνος σε τίτλους, Ηριδανός
6. Αλέξανδρος Μηλιάς, Απ’ την Αθήνα φάντασμα, Πατάκης
7. Παναγιώτης Νικολαΐδης, Γράμματα στην αγαπημένη, Σμίλη
8. Βασιλεία Οικονόμου, Όταν πάψει η βροχή, θα είμαστε ξένες, Ενύπνιο
9. Γιώργος Πρεβεδουράκης, Δίστομο, Πανοπτικόν
10. Θοδωρής Χιώτης, Κράμα, Φρμκ

Πρωτοεμφανιζόμενοι στην Ποίηση

1. Παναγιώτης Αντωνιάδης, Έμελος, Θράκα
2. Ελεάνα Ζιάκου, Εξωμήτριο, Σαιξπηρικόν
3. Πέτρος Ισαακίδης, Ηφαιστειωθείς – Volcanoed, Θράκα
4. Γεωργία Καλαφάτη, Η αγέραστος Ρόζα, ΑΩ
5. Χαρίδημος Κιοστεράκης, Μετρό, Ενύπνιο
6. Άγγελος Μπέρτος, Καρπάθια, Θίνες
7. Θανάσης Πάνου, Ασπρόμαυρα πλάνα, Ιωλκός
8. Λάζαρος Φίλης, Αν κανείς από εσάς έχει στραγγαλίσει ποτέ ένα πουλί, Θράκα

Β. ΠΑΙΔΙΚΟ ΚΑΙ ΕΦΗΒΙΚΟ ΒΙΒΛΙΟ

Παιδικό βιβλίο με εικονογράφηση

1. Θοδωρής Γεωργακόπουλος, Το μικρό Πάπιγκο, εικονογράφηση: Mariana Rio, Καστανιώτης
2. Θεοδώρα Κατσιφή, Ο Μάξιμος είναι δυνατός, εικονογράφηση: Πέτρος Μπουλούμπασης, Καλειδοσκόπιο
3. Αλέξης Κυριτσόπουλος, Το καλό του καλού, Κέδρος
4. Μάνος Μπονάνος, Ο άνθρωπος και η κουκουβάγια, εικονογράφηση: Ντανιέλα Σταματιάδη, Παπαδόπουλος
5. Αντώνης Παπαθεοδούλου, Για να δούμε, εικονογράφηση: Ίρις Σαμαρτζή, Ίκαρος
6. Βάσια Παρασκευοπούλου, Ο βασιλιάς μυγιάστηκε, εικονογράφηση: Φωτεινή Τίκκου, Πατάκης
7. Αργυρώ Πιπίνη, Κινητή γιορτή -Ένας περίπατος στη λαϊκή αγορά του Τέτση, εικονογράφηση: Αχιλλέας Ραζής, Παπαδόπουλος
8. Κωνσταντίνα Τασσοπούλου, Για ένα κομμάτι ψωμί, εικονογράφηση: Κώστας Θεοχάρης, Υδροπλάνο

Λογοτεχνικό βιβλίο για παιδιά

1. Μαρία Αγγελίδου, Οδύσσεια – Η περιπέτεια, εικονογράφηση: Αιμιλία Κονταίου, Καλέντης
2. Φυτούλα Βακανά, Πώς να σώσετε μία σχολική εφημερίδα, εικονογράφηση: Λίλια Γκούνη Σοφικίτη, Πατάκης
3. Λένα Διβάνη, Η Αμαλία και η χειρότερή της φίλη, εικονογράφηση: Φίλιππος Αβραμίδης, Πατάκης
4. Κωνσταντίνος Πατσαρός, Το ημερολόγιο που μου έσωσε τη ζωή, εικονογράφηση: Studded Betrayal, Πατάκης
5. Βέρα Πρατικάκη, Θάλεια και Μελίνα κολλητές και στους μπελάδες, εικονογράφηση: Celine Dewas, Ψυχογιός

Λογοτεχνικό βιβλίο για εφήβους

1. Κυριάκος Αθανασιάδης, Φωτόσπαθα και Σαμουράι, Οι Κοσμοφύλακες #1, Στερέωμα
2. Αγγελική Δαρλάση, Ονειροφύλακες -Ο Γυρισμός, Πατάκης
3. Πολυχρόνης Κουτσάκης, Influencer- Ιστορίες της μιας ανάσας, Παπαδόπουλος
4. Χρυσόστομος Τσαπραΐλης, Το κατέβασμα του φεγγαριού, εικονογράφηση: Kanellos Cob, Ίκαρος

Βιβλίο γνώσεων

1. Μαρία Βενιζελέα, Το μπουρμπουλάκι, εικονογράφηση: Ίρις Σαμαρτζή, Πολιτιστικό Ίδρυμα Ομίλου Πειραιώς
2. Ηλίας Γεωργούλας – Φίλιππος Μανδηλαράς, Πυθαγόρας – παιχνίδια του νου, εικονογράφηση: Τόμεκ Γιοβάνης, Πατάκης
3. Βαγγέλης Ηλιόπουλος, Η Ακρόπολη και το μουσείο της, εικονογράφηση: Στέλιος Λιβανός, Μέλισσα
4. Ειρήνη Κούτμου, Άιζακ Νιούτον πάνω στη μηλιά, εικονογράφηση: Kanellos Cob, Ψυχογιός
5. Αργυρώ Πιπίνη – Άλκηστη Χαλικιά, Έντεκα λόγοι για να μη διαβάσω ποίηση και άλλοι δώδεκα για να διαβάσω, εικονογράφηση: Κώστας Μαρκόπουλος, Καλειδοσκόπιο
6. Σάκης Σερέφας, Φαντάσου να έπεφτε ένα σύννεφο στο κεφάλι σου, εικονογράφηση: Τόμεκ Γιοβάνης, Μεταίχμιο

ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΚΡΙΣΗΣ ΓΙΑ ΒΙΒΛΙΑ ΕΝΗΛΙΚΩΝ

Αγγελής Δημήτρης, ποιητής, διευθυντής περ.Φρέαρ, Κωνσταντίνος Καραβίδας, καθηγητής, ΕΔΙΠ Νεοελληνικής Φιλολογίας, Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων, Γιώργος Περαντωνάκης, κριτικός λογοτεχνίας, Βαρβάρα Ρούσσου, ΕΔΙΠ, ΑΣΚΤ, Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών, Αριστοτέλης Σαΐνης, κριτικός λογοτεχνίας, Κατερίνα Σχινά, κριτικός λογοτεχνίας, μεταφράστρια
Βαγγέλης Χατζηβασιλείου, κριτικός λογοτεχνίας.

ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΚΡΙΣΗΣ ΒΙΒΛΙΩΝ ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ

Αγγελική Γιαννικοπούλου, Καθηγήτρια Παιδικής Λογοτεχνίας ΕΚΠΑ, Κατερίνα Δημόκα, συγγραφέας, φιλόλογος, Νίκη Κωνσταντίνου – Σγουρού, εκπαιδευτικός, Αγγελική Φουρνάρη, Βιβλιοθηκονόμος, Πέτρος Χριστούλιας, συγγραφέας, εικονογράφος.