Ο Νίκος Κούτρας γεννήθηκε στη Λεκάνη (Καβάλας) ακριβώς στο μέσο του εικοστού αιώνα, αμέσως μετά τους καταστροφικούς πολέμους. Έζησε την κρίση του καπνού και την επακόλουθη μετανάστευση των γωνιών του στη Δ. Γερμανία. Ο ίδιος, μετανάστευσε φοιτητής στην Τεργέστη (Ιταλίας) όπου σπούδασε Βιολογία. Η εφτάχρονη δικτατορία σημάδεψε καταλυτικά τη ζωή του. Στη συνέχεια, εκπαιδευτικός στη μέση εκπαίδευση, δίδαξε βιολογία σε όλα τα Λύκεια της Καβάλας. Παράλληλα με την κύρια ενασχόλησή του, είχε ενεργή και διαρκή συμμετοχή και στα πολιτικά, κοινωνικά και πολιτιστικά δρώμενα της ιδιαίτερης πατρίδας του αλλά και της ευρύτερης περιοχής.

Τα τελευταία χρόνια το ενδιαφέρον του εντοπίζεται στην έρευνα και στη μελέτη των κοινωνικών και γεωπολιτικών θεμάτων που αφορούν τον ορεινό όγκο του Ν. Καβάλας.