Ο Νικόλαος Τζιράκης γεννήθηκε στην Κρήτη (1940), όπου έλαβε την εγκύκλια μόρφωση. Είναι πτυχιούχος της Εκκλησιαστικής Σχολής Κρήτης (1959), της Θεολογικής (1963) και Φιλοσοφικής Σχολής – Φιλολογικό Τμήμα (1967) του ΕΚΠΑ και του Εθνικού Ωδείου Αθηνών (1967). Μεταπτυχιακά μαθήματα παρακολούθησε στις δύο Θεολογικές Σχολές και στη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου της Βόννης (1973-1974). Ως Επιστημονικός βοηθός και Επιμελητής υπηρέτησε στη Θεολογική Σχολή Αθηνών (1969-1978). Με αίτησή του μετετάγη στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση. Από την θέση αυτή υπηρέτησε ως Σύμβουλος Εκπαίδευσης στην Ο.Δ. Γ. (1983-1986), ισότιμος Επιθεωρητής Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης (1983-1984) στα Ευρωπαϊκά Σχολεία και ως Συντονιστής Συμβούλων Εκπαίδευσης Δυτ. Ευρώπης (1985-1986). Το 2001 εξελέγη Επίκουρος και το 2004 πρωτοβάθμιος Καθηγητής του Τμήματος Κοινωνικής Θεολογίας της Θεολογικής Σχολής του ΕΚΠΑ. Από του έτους 2007 αφυπηρέτησε λαβών τον τίτλο του ομότιμου καθηγητή.
Έγραψε μεταξύ άλλων και τα βιβλία:
- Η περί μετουσιώσεως (transsubstantiatio) ευχαριστιακή έρις, Αθήναι 1977 (διδ. διατριβή).
- Πλάτωνος Απολογία Σωκράτους, εκδ. Πατάκη, Αθήνα 2020.
- Απολογητές. Συμβολή στη σχέση των Απολογιών με την αρχαία ελληνική γραμματεία, εκδ. Αρμός, Αθήνα 2003.
- Νεκταρίου Κεφαλά, Μητροπολίτου Πενταπόλεως, Άπαντα. Τόμος Ε´. Το γνώθι σαυτόν, εκδ. Ιερά Μητρόπολις Ύδρας, Σπετσών και Αιγίνης – Ιερά Μονή Αγίας Τριάδος (Αγίου Νεκταρίου) Αιγίνης, Αθήναι 2011.